Thông tin chi tiết: gỗ cẩm lai Việt – Campuchia và Châu Phi

Gỗ cẩm lai hay còn được gọi là trắc lai tùy thuộc vào mỗi vùng. Gỗ cẩm lai có pháp danh khoa học bằng tiếng anh là Dalbergia Cochinchinensis. Chúng thuộc loại cây thuộc họ đậu. Loại cây này được xếp vào loại gỗ quý hiếm do tốc độ sinh trưởng chậm và số lượng không nhiều.

Cây gỗ cẩm lai có tốc độ sinh trưởng chậm; cây khi khai thác có tuổi thọ đôi khi lên đến hàng nghìn năm. Khác với những loại cây thích mọc đồi đá, mỏm hay có độ dốc lớn như: gỗ sao xanh, gỗ kiền kiền… Thì cây gỗ cẩm lại phù hợp với những địa hình thoải và phẳng. Có thể cạnh sông suối, đồng bằng có đất ẩm, đất feralit xám trên cát hay phù sa cổ; có tầng dày với khả năng thoát nước

Gỗ cẩm lai là loại gỗ thuộc gỗ nhóm 1 trong bảng chia nhóm gỗ ở Việt Nam. Gỗ nhóm I là những loại gỗ quý có tỷ trọng lớn, vân gỗ đẹp, một số loại còn có mùi thơm. Giá của gỗ được xếp vào gỗ nhóm I thường cao cũng như rất khan hiếm.

Đa số vân gỗ của gỗ cẩm lai là vân rối rất đẹp có màu đỏ tía khi sơn PU rất sang trọng. Một số tên gọi của gỗ cẩm lai còn bắt nguồn từ hình dáng của vân gỗ. Ví dụ gỗ cẩm sở hữu các vân gỗ theo chùm thì được gọi là cẩm mây. Đối với các loại có vân gỗ như sợi chỉ thì người ta gọi là cẩm chỉ. Tương tự như vậy, loài cẩm có các vân gỗ loang lổ xen lẫn với màu trắng thì được gọi với các tên là cẩm loang.

Màu gỗ cẩm lai có màu đỏ vàng rất giống với màu của gỗ trắc. Màu gỗ cẩm lai có màu đỏ hoặc đen vàng, sử dụng càng lâu càng thì gỗ xuống màu. Khi đánh giấy ráp cho mịn sẽ khiến các tom gỗ được lấp đầy làm cho sự phân biệt màu giảm đi.

Gỗ cẩm lai được xếp vào nhóm gỗ có tỷ trọng nặng song song với các loại gỗ như: gỗ gõ đỏ, gỗ căm xe hay gỗ lim. Chính vì thế các sản phẩm nội thất đóng bằng gỗ cẩm lai luôn cho cảm giác đầm chắc khi cầm nắm.

Mùi của gỗ cẩm lai thì thịt vỏ có mùi thơm nhẹ của sắn, nhưng phần thớ gỗ khi đốt lại có mùi khó chịu của tre ngâm nước lâu ngày. Cẩm lai không phải là loại gỗ có mùi hương thơm. Nó mang mùi thối của bùn, giống như mùi luồng hoặc tre ngâm lâu ngày dưới nước. Chính vì vậy một số cách gọi dân dã thì gỗ cẩm còn được gọi là cẩm thối.

Dựa theo khu vực phân bố, gỗ cẩm lai có các loại sau:

Gỗ cẩm lai Việt Nam

• Gỗ cẩm lai Việt Nam được phân bố tại các tỉnh Tây Nguyên; và miền Nam như: Gia Lai, Kon Tum, ĐăkLăk, Lâm Đồng, Đồng Nai, Tây Ninh.

Gỗ cẩm lai Lào – Campuchia

• Cẩm lai Campuchia hay Lào đều cho gỗ tốt với bông vân đẹp và được nhiều khách hàng ưa chuộng để làm bàn ghế tiếp khách, đôn, tiện lục bình hay đồ mỹ nghệ.

Gỗ cẩm Keva hay còn gọi cẩm châu Phi

• Cẩm lai châu phi có đường kính lớn vân đẹp không thua kém gì cẩm lai Việt hay cẩm lai Campuchia. Không những vậy giá gỗ cẩm lai châu Phi còn rẻ hơn rất nhiều.

Thông  tin thêm về dòng gỗ cẩm lai Keva:

Gỗ cẩm Keva có tên quốc tế đầy đủ là Kevazingo. Cẩm Keva được đánh giá là một trong những loại gỗ quý hiếm nhất hiện nay. Bởi số lượng khai thác hạn chế với những quy định kiểm soát khai thác và xuất khẩu nghiêm ngặt. Gỗ cẩm Keva chỉ phân bố tại một số nước nhất định tại Châu Phi. Đường kính gỗ cẩm keva rất to lên tới 350cm, dài tới 40m. Thân gỗ thường  xù xì, bông vân của cẩm Keva rấ đẹp. Gỗ Cẩm Keva được giới thượng lưu hay người sành chơi đồ gỗ săn lùng. Giá gỗ cẩm Keva từ khoảng 1tỷ – 3 tỷ VNồng / tấm chiếu ngựa. Giá này còn tuỳ thuộc vào hoa văn tự nhiêu của cây gỗ sau khi xẻ.

Đôi khi cùng là 1 loại gỗ cùng xuất xứ tại 1 vùng địa lý nhưng màu sắc vân gỗ đôi khi lại khác nhau. Dẫn đến sẽ có 1 số tên gọi đặc trưng nhằm miêu tả các loại gỗ cẩm lai này. Cụ thể:

• Gỗ cẩm lai đỏ: Gỗ có màu đỏ đặc trưng, thớ gỗ mịn, vân dày và sắc nét.
• Gỗ cẩm nghệ: là loại gỗ có màu vàng nghệ.
• Gỗ cẩm tía: còn gọi là cẩm tím vì mang màu tím đặc trưng.
• Gỗ cẩm thối: loại cẩm này có mùi thối đặc trưng của bùn.
• Gỗ cẩm chỉ: có vân nhỏ nét như sợi chỉ chạy vằn vện khắp mặt gỗ
• Gỗ cẩm sừng (cẩm lai đen) : là loại gỗ có màu xám giống sừng.

Trong các loại cẩm lai này thì gỗ cẩm lai đỏ là loại quý hiếm và đắt nhất!

• Bàn ghế sofa, salon gỗ: Các bộ bàn ghế sofa nguyên khối hoặc bàn ghế tân cổ điển chạm khắc cầu kỳ từ gỗ cẩm lai luôn là tâm điểm của phòng khách. Sản phẩm càng dùng lâu càng bóng đẹp và tăng giá trị.
• Kệ tivi, tủ rượu: Giúp tôn lên sự sang trọng, chịu được trọng lượng lớn và tạo điểm nhấn đồng bộ cho không gian tiếp khách.
• Sập ngựa (chiếu ngựa): Trong đó sản phẩm sập ngựa và bàn nguyên khối là lựa chọn hàng đầu của khách hàng yêu thích gỗ cẩm.

• Sập thờ, ban thờ, tủ thờ: Vì gỗ cẩm lai có độ bền truyền đời, không bị nứt nẻ nên đặc biệt được ưa chuộng để làm đồ thờ cúng tâm linh, thể hiện sự trang trọng và lòng tôn kính của con cháu.

• Tượng Phật, tượng Tam Đa: Độ mịn của thớ gỗ giúp các nghệ nhân dễ dàng đục đẽo, chạm khắc các chi tiết nhỏ tinh xảo.

• Lục bình gỗ, tranh gỗ: Những đường vân uốn lượn tự nhiên của cẩm lai khi làm lục bình hay tranh treo tường được ví như những bức tranh sơn dầu, mang ý nghĩa thu hút tài lộc và may mắn cho gia chủ.

• Đồ dùng cá nhân sang trọng: Tủ trang sức, hộp xì gà, bút ký vỏ gỗ hoặc các chi tiết ốp nội thất xe hơi hạng sang.
• Bàn giám đốc: Bên cạnh đó 1 số khách hàng có điều kiện thường dùng gỗ cẩm lai để đóng bàn giám đốc nguyên tấm.

Nên ưu tiên các đơn vị có thương hiệu và địa chỉ rõ ràng, cam kết bảo hành dài hạn. Đặc biệt có xưởng mộc riêng sẵn sàng cho khách kiểm tra hàng mộc (hàng chưa phun sơn) trước khi hoàn thiện.

• Tại miền Bắc:  Làng nghề Đồng Kỵ (Bắc Ninh), Làng nghề La Xuyên (Nam Định), Làng nghề Thạch Thất (Hà Nội). Đây là những cái nôi chuyên trị các dòng gỗ nhóm I (Cẩm lai, trắc, gụ, hương) với tay nghề đục chạm của nghệ nhân rất cao.
• Tại miền Nam: Các xưởng gỗ lớn tại Thủ Đức (như: công ty Thuận Phú), tại Biên Hòa (Đồng Nai) hoặc khu vực Chợ Đầu Mối Gỗ Tây Ninh.

• Mua từ hàng mộc: Tuyệt đối không mua các bộ bàn ghế cẩm lai đã sơn PU hoàn thiện sẵn nếu bạn không phải là người sành gỗ. Hãy đến tận xưởng xem khi sản phẩm còn nguyên thớ gỗ mộc để kiểm tra xem có bị pha gỗ tạp, gỗ giác hay chắp vá nhiều hay không.
• Kiểm tra cân nặng và đường vân: Gỗ cẩm lai thật có tỷ trọng rất nặng (nặng hơn gỗ gõ đỏ, gỗ hương). Vân gỗ cẩm lai mảnh, sắc nét, có chiều sâu chìm nổi rõ ràng chứ không loang lổ hay đều chằn chặn như vân vẽ giả.
• Yêu cầu giấy tờ cam kết rõ ràng: Hợp đồng mua bán phải ghi rõ loại gỗ (ví dụ: Cẩm lai Việt, Cẩm lai Campuchia hay Cẩm lai Nam Phi) kèm điều khoản đền bù nếu phát hiện pha tạp chất gỗ.